Ford wraca do Rajdowych Mistrzostw Świata. W 2028 roku marka wystawi w WRC fabryczny zespół po raz pierwszy od 2012 roku. Z tej okazji producent przypomina dziewięć modeli, które budowały jego pozycję w rajdach. Doświadczenia z odcinków specjalnych mają też wpłynąć na pięć nowych modeli o sportowym charakterze, które Ford zamierza wprowadzić na rynek do 2029 roku.
Po historii tych samochodów oprowadza Malcolm Wilson, były kierowca rajdowy Forda, założyciel i dyrektor zarządzający firmy M-Sport Ltd. M-Sport przygotowuje rajdowe programy Forda od 1997 roku.
Malcolm Wilson i M-Sport
Wilson zaczął startować w 1974 roku za kierownicą Escorta. Mistrzostwo Wielkiej Brytanii zdobył w 1978 i 1979 roku, a w 1995 roku wygrał British Rally Championship. W Rajdowych Mistrzostwach Świata dwa razy stanął na podium.
Od 1997 roku M-Sport pod jego kierownictwem prowadził zespół Forda w WRC. Program przyniósł tytuły mistrza świata producentów w latach 2006, 2007 i 2017. W 2009 roku Wilson otrzymał Order Oficerski Imperium Brytyjskiego, a w 2025 roku objął funkcję zastępcy prezydenta FIA ds. sportu.
Escort Mk I (1968-1974)
Pierwsza generacja Escorta była szybka i wytrzymała. W 1970 roku wygrała World Cup Rally, rajd prowadzący z Londynu do Mexico City trasą dłuższą niż 25 700 km.
Ford stopniowo poszerzał gamę sportowych odmian o wersje Twin Cam, Mexico, RS1600 i RS2000, żeby utrzymać konkurencyjność samochodu. W 1973 roku Escort RS1600 wygrał Rajd 1000 Jezior w Finlandii, co było pierwszym zwycięstwem tego modelu w WRC. W tym samym sezonie załogi RS1600 zajęły całe podium brytyjskiego RAC Rally.
– O sukcesie tego samochodu decydowało między innymi to, iż pod maską Escorta można było zamontować niemal dowolny silnik. Można było zacząć od jednostki Crossflow o pojemności 1300 cmł – tak jak ja – a skończyć na pełnoprawnym Escorcie Grupy 4 z silnikiem Cosworth BDG. Niezależnie od budżetu można było znaleźć klasę, która odpowiadała naszym możliwościom finansowym – powiedział Malcolm Wilson.
Escort Mk II (1974-1982)
Druga generacja rozwijała rozwiązania znane z poprzednika. Drogowe odmiany Rallye Sport dostały szereg poprawek, które miały przełożyć się na wyniki wersji rajdowych. Najważniejszym Fordem w WRC tego okresu był Escort Mk II RS1800. W 1979 roku Björn Waldegård pomógł nim Fordowi wywalczyć tytuły w klasyfikacji kierowców i producentów.
W 1981 roku Ari Vatanen zdobył tym samochodem mistrzostwo świata kierowców, choć rywale coraz częściej startowali autami z napędem na cztery koła.
– Była to ewolucja Escorta Mk I. Wiele podstawowych rozwiązań pozostało takich samych, ale poprawiono geometrię zawieszenia, a silniki przez cały czas rozwijano. Właśnie za kierownicą tego samochodu osiągnąłem uznanie i wiele sukcesów. Zdobyłem dwa tytuły mistrza kraju i wygrałem kilka rajdów międzynarodowych. Prowadzenie Escorta było czystą przyjemnością – to był niezwykły, a zarazem bardzo łatwy w prowadzeniu samochód.
RS200 (1985-1986)
RS200 powstał od podstaw jako samochód rajdowy. Do homologacji w Grupie B wystarczyło 200 egzemplarzy drogowych. Centralnie umieszczony silnik Coswortha współpracował z napędem na cztery koła, a rozdział momentu napędowego można było dopasować do charakteru rajdu. Nadwozie wykonano z włókna szklanego, a przy każdym kole pracowały dwa amortyzatory.
W sezonie 1986 RS200 stanął na podium w swoim drugim starcie. Jego kariera skończyła się wraz z wycofaniem Grupy B z rajdów od 1987 roku.
– Ten samochód miał ogromny potencjał. Jego podwozie i zawieszenie były znakomite. Trzeba uczciwie przyznać, iż w tamtym czasie był cięższy od niektórych rywali, a jego układ napędu na cztery koła był bardzo skomplikowany. Nie mam jednak wątpliwości, iż RS200 mógł stać się samochodem zdolnym wygrywać na najwyższym światowym poziomie, zwłaszcza w wyjątkowo trudnych rajdach, takich jak Safari, czy Rajd Akropolu. Rozkład mas był idealny, a dzięki podwoziu o strukturze plastra miodu podłoga była całkowicie płaska
Magic Car Pics/ShutterstockSierra RS Cosworth (1987-1992)
Sierra RS Cosworth gwałtownie zaczęła wygrywać w rajdach. Turbodoładowany silnik, który Cosworth opracował na bazie dwulitrowej jednostki Pinto, miał w wersji drogowej 204 KM. Samochód napędzał tylko jedną oś, ale dzięki osiągom i wytrzymałości regularnie kończył rajdy na podium. W 1988 roku wygrał Rajd Korsyki przed dwoma rywalami z napędem 4×4.
Od 1990 roku startowała także Sierra Sapphire RS Cosworth 4×4, która w kolejnych sezonach siedem razy stanęła na podium.
– To był znakomity samochód, świetnie przemyślana całość. Choć był duży, udało nam się osiągnąć minimalną dopuszczalną masę. Jego możliwości były znacznie większe, niż pokazały wyniki. W Finlandii miałem nim kilka naprawdę udanych startów. Pod koniec ery Sapphire RS Cosworth dysponowaliśmy już bardzo konkurencyjną konstrukcją, która wygrywała rajdy WRC. Ten samochód mógł sięgnąć po mistrzostwo świata.
Escort RS Cosworth (1993-1998)
Ford szukał auta lżejszego i zwinniejszego od Sierry. W 1993 roku pokazał Escorta RS Cosworth, który pod nowym nadwoziem miał układ napędowy i podwozie z Sierry RS Cosworth. Krótsze nadwozie i charakterystyczne spojlery z przodu i z tyłu poprawiały zwrotność na odcinkach specjalnych.
W debiucie Escort zajął drugie i trzecie miejsce, a w pierwszym sezonie odniósł pięć zwycięstw.
– Na początku testowaliśmy Escorta i Sierrę bezpośrednio jeden po drugim i nie było wątpliwości, iż Escort ma większe możliwości. Jestem przekonany, iż François Delacour zostałby mistrzem świata, gdyby nie wypadek. Ja w 1994 roku zdobyłem Escortem mistrzostwo Wielkiej Brytanii. Pod względem mechanicznym samochody były bardzo podobne – miały zbliżony silnik, układ przeniesienia napędu i zawieszenie – ale Escort był nieco bardziej zwrotny.
Focus RS WRC pierwszej generacji (1999-2004)
W 1999 roku Ford zastąpił Escorta Focusem RS WRC opartym na pierwszej generacji modelu seryjnego. Już w pierwszym sezonie samochód wygrał dwa rajdy, w tym Rajd Safari w Kenii. Później dorzucił 14 kolejnych zwycięstw. W 2001 roku Fordowi zabrakło jednego punktu do tytułu mistrza świata kierowców.
– Przez 18 miesięcy rozwijaliśmy samochód w szalonym tempie, aby zdążyć z jego prezentacją obok seryjnego Focusa na salonie samochodowym w Paryżu. To była poważna zmiana. Silnik umieszczono poprzecznie, więc można było przypuszczać, iż rozkład mas będzie mniej korzystny. Samochód jednak gwałtownie ewoluował. Wygrać najtrudniejszy rajd świata już w trzecim starcie, a następnie triumfować w szybkim Rajdzie Portugalii – to było coś wyjątkowego. Colin jeździł efektownie i z rozmachem, ale podczas tych trudnych rajdów imponował również znakomitym wyczuciem mechaniki i troską o samochód
Focus RS WRC drugiej generacji (2005-2010)
Focus RS WRC 06 zadebiutował w 2005 roku na bazie nowego wtedy Focusa drugiej generacji. Dostał lepszą aerodynamikę i sztywniejsze nadwozie. W 2006 roku wygrał osiem rajdów i dał Fordowi pierwszy od 1979 roku tytuł mistrza świata producentów. Rok później marka obroniła ten tytuł.
Obie generacje Focusa RS WRC wystartowały łącznie w 173 rajdach. Ich dorobek to dwa tytuły mistrzowskie i 142 miejsca na podium, z czego 44 zwycięstwa.
– Mieliśmy znakomite wsparcie ze strony inżynierów Forda, którzy pomagali nam optymalizować wszystkie elementy seryjne, jakie tylko mogliśmy wykorzystać. Dużą wagę przywiązywaliśmy do rozkładu mas i położenia środka ciężkości. Przykładem było umieszczenie koła zapasowego pod podłogą bagażnika. Ponownie odnieśliśmy sukces już na początku. Tytuł mistrzowski był celem, do którego dążyliśmy, a dojście do oczekiwanego poziomu zajęło nam niemal dziesięć lat. Dla wszystkich był to jednak wyjątkowy moment, bo za tym sukcesem stał ogromny wysiłek całego zespołu
Fiesta WRC (2011-2021)
Nowe przepisy dla World Rally Car skłoniły Forda do przygotowania Fiesty RS WRC na sezon 2011. Samochód z turbodoładowanym silnikiem EcoBoost 1.6 wygrał trzy rajdy w pierwszym roku startów. W 2012 roku zdobył 18 miejsc na podium, w tym trzy zwycięstwa. Do debiutu kolejnej generacji w 2017 roku dołożył jeszcze 16 podiów.
Nowa Fiesta WRC z poprawioną aerodynamiką dała Fordowi w 2017 roku komplet tytułów w klasyfikacjach kierowców, pilotów i producentów. Mistrzami świata zostali Sébastien Ogier i Julien Ingrassia, którzy rok później obronili tytuły.
– W 2011 roku sezon WRC rozpoczął się od Rajdu Szwecji i ponownie wygraliśmy już w pierwszym starcie. Tamta Fiesta była rozwinięciem modelu Super 2000, który pokazaliśmy rok wcześniej w Monte Carlo. Później przyszły tytuły mistrzowskie – i tak zapisała się kolejna karta historii. Uważam, iż biorąc pod uwagę nasze osiągnięcia, była to jedna z najlepszych konstrukcji, jakie stworzyliśmy. Ford kojarzy się w rajdach przede wszystkim z Escortem i Focusem, ale Fiesta również wielokrotnie zdobywała mistrzostwo
Puma Rally1 (od 2022)
Puma Rally1 powstała zgodnie z przepisami WRC obowiązującymi od 2022 roku. Regulamin wprowadził paliwa syntetyczne i hybrydowy układ napędowy, co zbliżyło samochód rajdowy do seryjnej Pumy oferowanej z napędem EcoBoost Hybrid.
Puma Rally1 wygrała w debiucie, w Rajdzie Monte Carlo rozgrywanym na zmiennych nawierzchniach. W kolejnych sezonach odniosła jeszcze dwa zwycięstwa i osiem razy stanęła na podium.
– Nie mogliśmy wymarzyć sobie lepszego początku. Wygraliśmy Monte Carlo już w pierwszym starcie, a za kierownicą siedział Sébastien Loeb. To, czego dokonał w rajdzie z pilotem, z którym nigdy wcześniej nie jechał, było nieprawdopodobne. Wcześniej byliśmy o krok od mistrzostwa świata z Mikko Hirvonenem, Jari-Mattim Latvalą i Marcusem Grönholmem. Potem do naszego samochodu wsiadł Sébastien i pokazał, co potrafi. Przeprowadził zaledwie jeden dzień testów. Zespół chciał jeszcze sprawdzać inne rozwiązania, ale on stwierdził: «Nie, nie, jestem zadowolony». Testował krócej niż ktokolwiek inny w zespole, a przez cały rajd nie zmienił ustawień samochodu. Wtedy zrozumiałem, z jakim wyzwaniem mierzyliśmy się przez poprzednie dziesięć lat! – powiedział Malcolm Wilson.
M-Sport
