Jak gwałtownie biegają Polacy w 2026 roku? Analiza ponad 135 tysięcy wyników polskich maratonów i półmaratonów

1 miesiąc temu
Zdjęcie: połmaraton


Gdybyśmy mieli oceniać poziom polskiego biegania wyłącznie z perspektywy mediów społecznościowych, to bez wątpienia można by było odnieść wrażenie, iż złamanie 3 godzin w maratonie jest niemal tak samo obowiązkowym punktem na liście wyników, jak półmaraton ukończony w 1:30. W tym wyidealizowanym świecie niemal codziennie możemy podziwiać kolejne rekordy życiowe, relacje z imponujących treningów oraz rezultaty, przy których tempo 5:00 min/km pojawia się co najwyżej podczas spokojnego rozbiegania. Ale czy rzeczywiście tak wygląda amatorskie bieganie? A może nasze wyobrażenie o poziomie sportowym przeciętnego biegacza jest po prostu zniekształcone przez środowisko, w którym się obracamy oraz wyniki osób, które najchętniej dzielą się swoimi sukcesami? Postanowiłem to sprawdzić.

W jednym z moich wcześniejszych tekstów przeanalizowałem to, ile tak naprawdę znaczą cztery godziny w maratonie i dlaczego ocenianie biegowych rezultatów z perspektywy własnej, często bardzo wąskiej grupy znajomych może prowadzić do błędnych wniosków. Tym razem postanowiłem pójść o krok dalej i sprawdzić, jak gwałtownie biegamy w 2026 roku, biorąc pod uwagę nie tylko maratony, ale również półmaratony, które należą do najpopularniejszych dystansów na polskich ulicach. Ponieważ kluczową część biegowego sezonu jesiennego, który obejmuje biegi długodystansowe, mamy już za sobą, to można tak naprawdę przyjrzeć się wynikom największych imprez biegowych w Polsce, które odbyły się w 2026 roku.

Żeby jak najdokładniej odpowiedzieć na to pytanie, przeanalizowałem 6 dużych maratonów oraz 8 półmaratonów, które odbyły się w Polsce w 2026 roku. Co istotne, łącznie przeanalizowane zestawienia obejmują aż 135 349 prawidłowych wyników ukończenia biegu, z czego 29 434 to rezultaty na dystansie maratonu, a 105 915 półmaratonu. To oczywiście nie jest idealne badanie wszystkich biegających Polaków, ponieważ jest to tylko wybrana grupa imprez biegowych, na listach znajdują się również zawodnicy zagraniczni, a jedna osoba mogła ukończyć kilka biegów. Jednak finalnie i tak mamy do dyspozycji ogromny materiał, który pozwala zobaczyć, jak wygląda masowe bieganie w rzeczywistości, a nie jedynie obraz wyłaniający się z pierwszych stron tabel z wynikami.

Maraton w 4 godziny: szybko, wolno, a może po prostu przeciętnie?

Zacznijmy od królewskiego dystansu, czyli biegu na dystansie 42,195 km, który dla wielu biegaczy pozostaje jednym z najważniejszych sportowych wyzwań. W analizie uwzględniłem tegoroczne maratony w Gdańsku, Łodzi, Krakowie, Warszawie, Poznaniu oraz Silesia Marathon. Różnią się one od siebie nie tylko frekwencją, ale także profilem tras, terminami, panującymi warunkami atmosferycznymi oraz strukturą uczestników. Dlatego porównując wyniki, warto pamiętać, iż nie zawsze zestawiamy ze sobą identyczne grupy zawodników.

MaratonKobietyŚredni czas (ogółem)Średnie tempo (ogółem)Średni czas i tempo (kobiety)Średni czas i tempo (mężczyźni)Mediana
Energa Gdańsk Maraton19,8%3:59:125:40 min/km4:13:19 (6:00 min/km)3:55:43 (5:35 min/km)3:56:35
DOZ Maraton Łódź17,6%4:01:585:44 min/km4:18:41 (6:08 min/km)3:58:24 (5:39 min/km)3:57:03
TAURON 23. Cracovia Maraton19,2%4:13:276:00 min/km4:30:04 (6:24 min/km)4:09:29 (5:55 min/km)4:09:32
48. Maraton Warszawski20,9%4:15:546:04 min/km4:33:20 (6:29 min/km)4:11:17 (5:57 min/km)4:13:11
LOTTO 25. Poznań Maraton19,7%4:11:495:58 min/km4:25:36 (6:18 min/km)4:08:25 (5:53 min/km)4:08:18
Silesia Marathon16,3%4:16:276:05 min/km4:35:38 (6:32 min/km)4:12:42 (5:59 min/km)4:14:04
Łącznie19,5%4:12:245:59 min/km4:29:02 (6:23 min/km)4:08:21 (5:53 min/km)4:08:43

Już na pierwszy rzut oka widać, iż nie istnieje jeden uniwersalny wynik, który moglibyśmy bez zastrzeżeń przypisać przeciętnemu maratończykowi. Najkrótszy średni czas spośród analizowanych biegów odnotowano w Gdańsku, gdzie wyniósł on 3:59:12, co odpowiada tempu 5:40 min/km. kilka wolniej biegano w Łodzi, gdzie średnia wyniosła 4:01:58, natomiast podczas Maratonu Warszawskiego było to już 4:15:54, a w Silesia Marathon 4:16:27. Różnica pomiędzy skrajnymi wartościami przekroczyła więc 17 minut, choć nie oznacza to automatycznie, iż zawodnicy startujący w Gdańsku byli lepiej przygotowani od uczestników pozostałych imprez.

Jeżeli natomiast spojrzymy na wyniki wszystkich sześciu analizowanych maratonów łącznie, to okazuje się, iż średni czas ukończenia królewskiego dystansu przez 29 434 zawodników wyniósł 4:12:24, co odpowiada tempu 5:59 min/km. To interesujący punkt odniesienia, zwłaszcza w kontekście popularnej bariery 4 godzin, choć oczywiście nie należy utożsamiać go ze średnim poziomem wszystkich biegających Polaków.

Co ciekawe, mediana dla wszystkich sześciu analizowanych maratonów wyniosła 4:08:43, czyli była o 3 minuty i 41 sekund krótsza od średniego czasu całej stawki. Ty dodatkowo pokazuje, iż złamanie 4 godzin pozwalało znaleźć się w szybszej połowie uczestników

Gdzie znajduje się największa część maratońskiego peletonu?

Sama średnia, choć przydatna, nie pokazuje jednak całego obrazu, dlatego postanowiłem sprawdzić również, w jakich przedziałach czasowych maraton kończyło najwięcej zawodników:

MaratonNajliczniejszy przedziałUdział w stawce
Energa Gdańsk Maraton3:30–3:59:5932,6%
DOZ Maraton Łódź3:30–3:59:5930,7%
TAURON 23. Cracovia Maraton3:30–3:59:5927,6%
48. Maraton Warszawski4:00–4:29:5923,7%
LOTTO 25. Poznań Maraton3:30–3:59:5927,3%
Silesia Marathon3:30–3:59:5927,8%

W przypadku 48. Maratonu Warszawskiego warto zwrócić uwagę na to, iż najwięcej osób, bo 2569, ukończyło bieg w granicach 4:00 – 4:29:59. Jednak kilka mniej, ponieważ aż 2538 zawodników zmieściło się w przedziale 3:30 – 3:59:59. Oznacza to, iż niemal połowa wszystkich finiszerów tego maratonu osiągnęła wyniki mieszczące się pomiędzy 3:30 a 4:30.

Jeszcze ciekawiej prezentują się rezultaty osób łamiących konkretne bariery czasowe. W tegorocznym Maratonie Warszawskim dystans poniżej 3 godzin pokonało zaledwie 3,75% wszystkich finiszerów. Z kolei poniżej 4 godzin zmieściło się aż 40,6% stawki. Oznacza to, iż blisko sześciu na dziesięciu uczestników potrzebowało na pokonanie królewskiego dystansu czterech godzin lub więcej. Bardzo podobną zależność zaobserwowaliśmy podczas Silesia Marathon, gdzie barierę czterech godzin złamało 39,1% uczestników.

Analizując wyniki wszystkich 6 maratonów, okazuje się, iż spośród 29 434 zawodników, którzy dotarli do mety, barierę 3 godzin złamało zaledwie 3,45% całej stawki. Oznacza to, iż mniej więcej jeden na trzydziestu finiszerów ukończył maraton w czasie poniżej 3 godzin.

Warto również spojrzeć na medianę, czyli rezultat dzielący stawkę na dwie równe części. W praktyce oznacza to, iż 4 godziny w maratonie, choć dla bardziej zaawansowanych zawodników mogą wydawać się całkowicie przeciętnym rezultatem, to w rzeczywistości podczas dużych imprez biegowych często pozwalają ukończyć bieg przed ponad połową uczestników. Tymczasem wynik poniżej trzech godzin pozostaje osiągnięciem dostępnym dla stosunkowo niewielkiej części stawki.

Ilu zawodników w Polsce stać dziś na maraton w 2:25?

Przy tej okazji warto również wrócić do mojego wrześniowego artykułu: Prawie prywatny pacemaker, czyli ilu zawodników stać dziś na maraton w 2:25?, w którym zastanawiałem się, ilu zawodników rzeczywiście może skorzystać z prowadzenia na czas 2:25 podczas Maratonu Warszawskiego. Tegoroczne wyniki pokazują, iż moje przypuszczenia dotyczące wyjątkowo kameralnej grupy nie były bezpodstawne. Spośród 10 829 finiszerów barierę 2:25 złamało zaledwie 10 mężczyzn, natomiast w przedziale 2:23 – 2:27, czyli bezpośrednio wokół tempa pacemakera, znalazło się zaledwie 6 uczestników, w tym dwie kobiety: Lili Annę Vindics-Tóth (2:24:47) i Gelane Senbete (2:24:55).

Jeszcze ciekawiej wygląda zestawienie wszystkich 6 analizowanych maratonów, w których na wszystkie dostępne rezultaty zaledwie 35 było lepszych niż 2:25, czyli około 0,12%, a tylko 13 mieściło się pomiędzy 2:23 a 2:26:59. Warto tutaj podkreślić, iż oczywiście 35 to liczba wyników poniżej 2:25 w sześciu analizowanych imprezach, a nie liczba unikalnych polskich biegaczy zdolnych pobiec taki czas.

Półmaratony, czyli jeszcze większa skala biegania

Jeżeli jednak chcemy zobaczyć, jak duże i różnorodne stało się środowisko biegowe w Polsce, warto spojrzeć również na jeden z najpopularniejszych biegowych dystansów w Polsce, czyli półmaraton. 21,0975 km dla wielu osób jest naturalnym etapem pomiędzy krótszymi biegami ulicznymi a maratonem, ale coraz częściej staje się również celem samym w sobie. Jest wystarczająco wymagający, żeby przygotowania traktować poważnie, a jednocześnie zwykle nie wymaga aż tak dużej objętości treningowej i długiej regeneracji jak królewski dystans.

W analizie uwzględniłem 8 dużych półmaratonów rozegranych w Warszawie, Wrocławiu, Krakowie, Poznaniu, Gdańsku, Gdyni, Białymstoku oraz w ramach Silesia Marathon. Łącznie obejmują one niemal 106 tysięcy wyników, czyli ponad trzykrotnie więcej niż wszystkie 6 analizowanych wcześniej maratonów.

PółmaratonKobietyŚredni czas (ogółem)Średnie tempo (ogółem)Średni czas i tempo (kobiety)Średni czas i tempo (mężczyźni)Mediana
20. Półmaraton Warszawski32,9%1:59:555:41 min/km2:10:20 (6:11 min/km)1:54:48 (5:27 min/km)1:58:07
12. Tarczyński Nocny Wrocław Półmaraton33,6%2:03:535:52 min/km2:13:46 (6:20 min/km)1:58:52 (5:38 min/km)2:00:59
12. PKO Cracovia Półmaraton Królewski34,3%1:59:315:40 min/km2:09:27 (6:08 min/km)1:54:20 (5:25 min/km)1:58:01
18. PKO Poznań Półmaraton32,3%1:59:075:39 min/km2:08:36 (6:06 min/km)1:54:36 (5:26 min/km)1:57:30
PSG Garmin Półmaraton Gdańsk36,1%2:05:355:57 min/km2:15:13 (6:25 min/km)2:00:10 (5:42 min/km)2:03:39
PKO Gdynia Półmaraton32,4%2:00:365:43 min/km2:09:53 (6:09 min/km)1:56:09 (5:30 min/km)1:58:11
Silesia Half Marathon31,3%2:07:576:04 min/km2:18:26 (6:34 min/km)2:03:10 (5:50 min/km)2:06:11
13. PKO Białystok Półmaraton29,9%1:56:335:31 min/km2:06:25 (6:00 min/km)1:52:18 (5:19 min/km)1:54:49
Łącznie33,3%2:01:395:46 min/km2:11:36 (6:14 min/km)1:56:40 (5:32 min/km)1:59:17

Największym spośród analizowanych biegów okazał się Półmaraton Warszawski, w którym sklasyfikowano blisko 22,5 tysiąca wyników, a kilka mniejszą frekwencję odnotowano podczas nocnego półmaratonu we Wrocławiu. Jednak znacznie ciekawszy od samej liczby uczestników jest poziom sportowy poszczególnych imprez, ponieważ tutaj pojawiają się dość wyraźne różnice.

Najkrótszy średni czas odnotowano w Białymstoku, gdzie wyniósł 1:56:33, czyli około 5:31 min/km. Z kolei w Warszawie, Poznaniu i Krakowie średnie okazały się niemal identyczne, mieszcząc się pomiędzy 1:59:07 a 1:59:55, mimo dużych różnic w liczbie uczestników. Nieco wolniej biegano w Gdyni, Wrocławiu i Gdańsku, natomiast najdłuższą średnią odnotowano podczas Silesia Half Marathon, gdzie wyniosła ona 2:07:57. Różnica pomiędzy skrajnymi wartościami przekroczyła więc 11 minut, co przy dystansie półmaratonu jest już naprawdę zauważalną rozbieżnością.

Jeżeli natomiast potraktujemy wyniki wszystkich 8 imprez jako jeden zbiór, otrzymamy średni czas 2:01:39, co przekłada się na tempo 5:46 min/km. To oczywiście przez cały czas nie jest statystyczny obraz każdego biegającego Polaka, ale całkiem interesujący punkt odniesienia dla osób, które chciałyby wiedzieć, jak ich rezultaty wypadają na tle dużych imprez biegowych.

Gdzie znajduje się największa część półmaratońskiego peletonu?

Interesujące mogą być także dane dotyczące tego, w jakim przedziale czasowym najliczniej była przekraczana linia mety. Otóż we wszystkich 8 analizowanych półmaratonach najliczniejszy piętnastominutowy przedział wyników był dokładnie taki sam i wynosił 1:45 – 1:59:59. W poszczególnych półmaratonach procent zawodników finiszujących w tym przedziale czasowym wynosił:

  • 20. Półmaraton Warszawski – 29,7%,
  • 12. Tarczyński Nocny Wrocław Półmaraton – 28,8%,
  • 12. PKO Cracovia Półmaraton Królewski – 32%,
  • 18. PKO Poznań Półmaraton – 32,9%,
  • PSG Garmin Półmaraton Gdańsk – 27,1%,
  • PKO Gdynia Półmaraton – 31,8%,
  • Silesia Half Marathon – 26,7%,
  • 13. PKO Białystok Półmaraton – 33,9%.

To naprawdę interesująca obserwacja, ponieważ pokazuje, iż niezależnie od miasta, terminu zawodów czy liczby uczestników największa grupa wyników przypadała właśnie na czasy bezpośrednio poprzedzające granicę dwóch godzin. Oczywiście dla zawodnika, który regularnie biega półmaraton w 1:20 czy 1:30, tempo potrzebne do złamania dwóch godzin będzie stosunkowo spokojne, ale nie oznacza to przecież, iż takie same kryteria powinniśmy przykładać do kilkunastu tysięcy pozostałych uczestników. Półmaraton poniżej dwóch godzin nie jest wynikiem elitarnym, ale z pewnością nie jest również osiągnięciem, które należałoby lekceważyć.

W tym momencie warto również zwrócić uwagę na to, ilu zawodników złamało poszczególne bariery czasowe, sumując wszystkie dane z 8 analizowanych półmaratonów:

Bariera czasowaLiczba zawodnikówProcent wszystkich finiszerów
Poniżej 2:00:0054 92351,86%
Poniżej 1:45:0023 02621,74%
Poniżej 1:30:005 1694,88%
Poniżej 1:20:008660,82%

Spośród 105 915 rezultatów uzyskanych podczas 8 półmaratonów aż 51,86% uczestników pobiegło poniżej 2 godzin. Oznacza to, iż nieco ponad połowa zawodników zdołała złamać jedną z najpopularniejszych granic w amatorskim bieganiu. Jednak wraz z kolejnymi progami liczba takich osób wyraźnie maleje. Półmaraton poniżej 1:45 ukończyło 21,74% uczestników, poniżej 1:30 zaledwie 4,88%, natomiast barierę 1:20 złamało już tylko 866 zawodników, czyli 0,82% całej stawki. Te liczby bardzo dobrze pokazują, jak zmienia się skala osiągnięcia wraz z poprawą rezultatu, a także przypominają, iż czasy, które w bardziej zaawansowanym środowisku bywają traktowane jako zupełnie zwyczajne, w rzeczywistości pozostają poza zasięgiem zdecydowanej większości uczestników dużych imprez biegowych.

Jaki procent uczestników stanowią kobiety?

Jedną z najbardziej widocznych różnic pomiędzy analizowanymi dystansami jest udział kobiet. W 6 wybranych maratonach stanowiły one około 19,5% sklasyfikowanych uczestników, natomiast w 8 półmaratonach było to już 33,3%. Oznacza to, iż na dystansie 42,195 km kobiety odpowiadały za mniej więcej co piąty rezultat, podczas gdy na dystansie o połowę krótszym był to niemal co trzeci wynik.

Silesia stanowi tutaj szczególnie dobry przykład, ponieważ w ramach jednego wydarzenia możemy porównać uczestników obu dystansów. Maraton ukończyło 459 kobiet oraz 2349 mężczyzn, natomiast w półmaratonie na metę dotarło już 1975 kobiet i 4334 mężczyzn. W pierwszym przypadku udział zawodniczek wyniósł 16,3%, natomiast w drugim 31,3%, czyli był niemal dwukrotnie większy. Podobne proporcje obserwujemy w innych imprezach, a największy udział kobiet spośród analizowanych półmaratonów odnotowano w Gdańsku, gdzie stanowiły one 36,1% uczestników.

W jakim wieku biegamy najszybciej?

W jednym z moich wcześniejszych artykułów zastanawiałem się, w jakim wieku biegamy najszybciej i jakie czynniki mogą wpływać na nasze wyniki. Tym razem postanowiłem sprawdzić, jak te dane prezentują się w praktyce, na podstawie rezultatów uzyskanych podczas największych imprez biegowych w Polsce w 2026 roku.

Po uwzględnieniu wyników wszystkich 6 maratonów i 8 półmaratonów okazuje się, iż najszybszą grupę stanowili zawodnicy w wieku 30-39 lat, zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. W maratonach średni czas mężczyzn z tej kategorii wiekowej wyniósł 4:01:01, a kobiet 4:22:34, natomiast w półmaratonach było to odpowiednio 1:54:15 oraz 2:09:15. Co ciekawe, bardzo zbliżone rezultaty osiągali również czterdziestolatkowie, którzy wśród mężczyzn byli średnio wolniejsi zaledwie o 2 minuty w maratonie i 37 sekund w półmaratonie.

Ciekawie prezentuje się porównanie z najmłodszymi uczestnikami, ponieważ w obu dystansach grupa 18-29 lat osiągała wyraźnie słabsze średnie rezultaty niż zawodnicy z wyższej kategorii wiekowej. Może to nam przypominać, jak istotne znaczenie w bieganiu długodystansowym mogą mieć m.in. doświadczenie, regularność treningów oraz umiejętność odpowiedniego przygotowania się do startu. Warto również zauważyć, iż osoby w wieku 30-49 lat stanowiły ponad 60% uczestników analizowanych maratonów i około 58% półmaratonów, co pokazuje, iż to właśnie w tych grupach wiekowych koncentruje się znaczna część masowego biegania.

Poniższa tabela obejmuje 135 211 wyników, dla których udało się ustalić kategorię wiekową zawodników. Kategorie z poszczególnych imprez zostały ujednolicone do wspólnych przedziałów wiekowych, co pozwala porównać średnie rezultaty kobiet i mężczyzn na obu dystansach:

WiekMaraton (ogółem)Maraton (kobiety)Maraton (mężczyźni)Półmaraton (ogółem)Półmaraton (kobiety)Półmaraton (mężczyźni)
18-29 lat4:20:204:34:064:16:432:04:302:13:051:58:46
30-39 lat4:05:294:22:344:01:011:59:152:09:151:54:15
40-49 lat4:08:054:28:144:03:011:59:432:10:521:54:51
50-59 lat4:17:044:34:194:13:542:03:412:15:381:59:55
60-69 lat4:36:365:02:164:33:432:09:382:23:062:07:11
70 lat i więcej5:02:335:17:455:01:332:21:102:33:402:19:11

Jak gwałtownie więc naprawdę biegamy?

Jeżeli miałbym wskazać jeden najważniejszy wniosek z przeanalizowanych wyników, byłby nim fakt, iż rzeczywisty obraz polskiego biegania jest zdecydowanie bardziej różnorodny niż ten, który często obserwujemy w mediach społecznościowych. Maraton w 4 godziny nie jest ani wynikiem elitarnym, ani czymś, co należałoby lekceważyć, podobnie jak półmaraton pokonany w okolicach 2 godzin. Jednocześnie różnice pomiędzy poszczególnymi imprezami pokazują, jak ostrożnie powinniśmy podchodzić do prób definiowania „przeciętnego biegacza”, bo przecież każdy start przyciąga osoby o innym poziomie przygotowania, doświadczeniu i celach.

Nie oznacza to oczywiście, iż powinniśmy rezygnować ze sportowych ambicji i przestać poprawiać rekordy życiowe. Przeciwnie, świadomość tego, jak wyglądają wyniki tysięcy innych uczestników, pozwala znacznie lepiej ocenić własne osiągnięcia i postawić je we adekwatnym kontekście.

Bo ostatecznie bieganie masowe nie polega na tym, żeby wszyscy byli równie szybcy, ale na tym, iż na jednej trasie mogą spotkać się zawodnicy o zupełnie różnych możliwościach. Jedni walczą o złamanie 3 godzin w maratonie, inni 4, a jeszcze inni po wielu miesiącach przygotowań chcą po prostu przekroczyć linię mety i dostać pamiątkowy medal za tygodnie, a choćby miesiące swojej pracy. I właśnie ta różnorodność, której czasami nie dostrzegamy, patrząc wyłącznie na znajomych ze Stravy czy wyniki pierwszej setki, jest jedną z największych wartości naszego biegowego środowiska.

Dlatego o ile następnym razem ktoś uzna, iż maraton w 4 godziny albo półmaraton w 2 godziny to żaden wynik, to warto przypomnieć mu, gdzie faktycznie znajduje się środek stawki największych polskich imprez biegowych. Ostatecznie każdy z nas ma przecież inne możliwości, doświadczenie i cele, a rezultaty pozostałych zawodników powinny być dla nas przede wszystkim punktem odniesienia, a nie powodem do umniejszania czyichś osiągnięć. Bo w bieganiu, niezależnie od tego, czy walczymy o rekord życiowy, czy po prostu o dotarcie do mety, warto pamiętać, iż za każdym wynikiem stoi czyjaś praca, a same liczby nie zawsze opowiadają całą historię.

Idź do oryginalnego materiału