Border To Hel: podróż poza granicę komfortu. Relacja z wydarzenia

17 godzin temu

Zdjęcie: border to hel

Blisko 475 kilometrów z Wiżajn na Hel. Kilkadziesiąt godzin wysiłku fizycznego i logistycznego tetrisa, sporadycznie przecinających się z kilkunastominutowymi drzemkami. Zmęczenie, niedobór snu, piekące mięśnie, ale też niepowtarzalne widoki i poczucie wspólnoty, dla którego trudno znaleźć pasujące porównanie. Na papierze Border to Hel to sztafeta biegowa. W sercu każdego uczestnika Border to Hel to unikatowe doświadczenie niosące znamiona wyścigu, przygody i – dla wszystkich bez wyjątku – będące testem charakteru.

O Border to Hel każdy mówi inaczej, bo energia tego wydarzenia rezonuje z daną osoba. Z punktu widzenia sportowego są biegi, w których walczy się z rywalami o każdą pojedynczą sekundę. Bywają też takie, w których najpotężniejszy przeciwnik siedzi w głowie i paradoksalnie, będąc w tłumie jesteśmy zmuszeni do stoczenia samotnej bitwy. W tym roku, podczas 9-tej edycji wydarzenia, Border to Hel połączył dla mnie, jako uczestnika, oba te doświadczenia, dlatego decyduję się na podróż w czasie.

Od zaciętego finiszu na plaży i minut spędzonych na piasku łapiąc oddech mijają już prawie trzy tygodnie. Chociaż organizm wrócił do siebie a papierowy kalendarz przyjął w międzyczasie kolejne ambitne cele, emocje minionych dni są przez cały czas obecne. Będą jeszcze przez długi czas. Tegoroczna edycja – jak żadne inne doświadczenie sportowe – pokazała mi, iż w bieganiu nie chodzi wyłącznie o czas na mecie. Czas mojej drużyny był niesamowity i jestem z niego niesamowicie dumny, ale nie zostanie zapisany w żadnym oficjalnym rejestrze. Jestem jednak pewien tego, iż zarówno my jak i wszystkie startujące ekipy dotarliśmy razem do miejsca, w którym kończą się wymówki, a zaczyna prawdziwe poznawanie samego siebie.

To właśnie z perspektywy rozmów na mecie i osobistych, czasami bardzo wzruszających wspomnień pojawiających się w social mediach widać, czym tak naprawdę stał Border to Hel w minionych latach.

…to czym jest Border to Hel?

Border to Hel to inicjatywa, która narodziła się z potrzeby przygody i chęci sprawdzenia własnych granic. Projekt zainicjowany przez warszawską ekipe Swords Athletics z biegiem lat wyrósł na jedno z najbardziej kultowych wydarzeń w polskim środowisku biegowym. Inspiracją był amerykański The Speed Project, jednak polska odsłona gwałtownie wypracowała własną tożsamość i od kilku ekip biorących udział w pierwszych edycjach wydarzenia, zaczęła gromadzić około 30 startujących drużyn i rzesze sympatyków śledzących ich zmagania online.

Początkowo trasa prowadziła ze Świnoujścia na Hel i liczyła około 400 kilometrów. w tej chwili uczestnicy mierzą się z jeszcze większym wyzwaniem: trasą z Wiżajn, położonych przy północno-wschodniej granicy Polski, aż po sam cypel Helu. To około 475 kilometrów prowadzących przez jedne z najbardziej malowniczych regionów kraju, z widokami i…przewyższeniem liczonym w tysiącach metrów na długości całej trasy.

Mazury, Kaszuby, nadmorskie drogi i kończący wszystko widok Bałtyku. Sceneria zmienia się nieustannie tak jak zmieniają się emocje i poziom zmęczenia wraz z upływającym czasem. Niezmienne jest tylko jedno: ruch do przodu i walka o kolejny krok i kilometr przybliżający uczestników do mety.

Zasady? Proste tylko na papierze.

Format sztafety wydaje się nieskomplikowany. Sześcioosobowa drużyna, w której muszą znaleźć się minimum dwie kobiety, pokonuje trasę w formule ciągłej. W danym momencie jedna osoba biegnie, druga jedzie obok na rowerze jako support, a reszta przemieszcza się kamperem do kolejnego punktu zmian, wyznaczanego przez samą drużynę.

Tutaj adekwatnie kończy się krótka lista wytycznych i zaczyna wyzwanie. Na Border to Hel nie ma klasycznych punktów odżywczych czy komfortu znanego z dużych imprez ulicznych. Logistyka, żywienie, regeneracja i plan zmian spoczywają wyłącznie na zespole. Do decyzji drużyny pozostają długości poszczególnych zmian czy chociażby podział obowiązków, bo oprócz biegania i jazdy na rowerze, w kamperze zdecydowanie jest co robić.

Zarówno kamper jak i para biegacz-rowerzysta pozostają cały czas w ruchu, co wymaga stałej komunikacji a często również umiejętności zarządzania kryzysami, bo choćby najlepszy plan potrafi się wykoleić zderzony z rzeczywistością. Czasami jest to pogoda, innym razem problemy żołądkowe, a w najmniej spodziewanym momencie wraz z awarią roweru sprawdza się powiedzenie o „złośliwości rzeczy martwych”. I właśnie tutaj ujawnia się prawdziwy charakter tego wyzwania. Bo o ile nogi można przygotować treningiem, o tyle wszystkich kryzysów mentalnych czy logistycznych na długości 475km nie da się przewidzieć.

W praktyce oznacza to, iż Border to Hel zaczyna się wiele tygodni przed oficjalnym startem z linii namalowanej sprayem na asfalcie obok kempingu w Wiżajnach. Od nieśmiałych pytań „robimy to?” po wieczory spędzone na planowaniu i przygotowaniach. Dwa dni biegu zamieniają się na tygodnie spędzone z ludźmi, na rozmowach o bieganiu, ale i o przyziemnych sprawach dotyczących diety, ulubionej muzyki czy nawyków, które niedostrzegalne w codziennej znajomości mogą mieć znaczenie na małej przestrzeni w kamperze.

Poznawanie ludzi. To tutaj zaczyna się Border to Hel.

Gdy ciało zwalnia, zaczyna pracować głowa.

Po tygodniach przygotowań przychodzi wreszcie moment próby. Poszczególne drużyny pokonują trasę w swoim tempie, a różnice pomiędzy pierwszymi a ostatnimi ekipami meldującymi się na mecie wynosza do kilkunastu godzin. Niezależnie od czasu zmierzonego przez chip, który musi podróżować z parą biegacz-rowerzysta, w tym wyścigu wszyscy są zwycięzcami. W każdej drużynie przychodzą też momenty kryzysowe i to jest doświadczenie, które łączy biegaczy, zarówno na trasie jak i po przekroczeniu linii mety.

W takich chwilach, kiedy zapierające dech w piersiach widoki kontrastują z czarnymi chmurami w zmęczonych głowach, Border to Hel pokazuje swoją prawdziwą naturę i wychodzi poza klasyczne rozumienie biegu z linią startu i mety. W rywalizacji nie wygrywa wyłącznie najszybszy na papierze zespół a ten, który najlepiej radzi sobie z kryzysami: fizycznymi oraz mentalnymi, a także potrafi opanować organizacyjne niuanse do perfekcji.

O motywację nie tylko do uczestnictwa, ale również do „dawania z siebie wszystkiego” przez wiele godzin w biegu, który nie gratyfikuje materialnie lub przepustkami do mistrzowskich imprez zapytałem mojego przyjaciela Szymona Piotrowskiego, dla którego dwie kolejne edycje były całkowicie odmienne:

Rok temu, po naszej decyzji o DNF, pojechaliśmy na Hel. Staliśmy na plaży, patrząc, jak kolejne zespoły w euforii wbiegają na metę i rzucają się do morza. Ten moment kojarzył mi się z drużyną, która właśnie przegrała finał. Wiesz, iż dałeś z siebie wszystko, iż trenowałeś, walczyłeś, przygotowywałeś się, a mimo to nie możesz tam stanąć i unieść rąk w geście zwycięstwa. Ten gorzki smak został ze mną na długo. W tym roku chciałem poczuć dokładnie to, co czuły wtedy tamte zespoły: dowieźć wynik, dać z siebie sto procent i wreszcie zobaczyć to morze po przebyciu nie tylko 475 kilometrów, ale też dalekiej podróży w głąb siebie, do miejsc, o których nie wiedziałem, iż we mnie są, a w których na pewno nigdy wcześniej nie byłem.”

To mogłyby być moje słowa, bo te dwie edycje przeżyliśmy razem. Ale Szymon wypowiada się za wszystkich, bo o emocjach, całym ich spektrum, mówił w pierwszej kolejności i bez wyjątku każdy mój rozmówca. W wielu momentach podkreślając, iż ten bieg jak żaden inny brutalnie obnaża swój charakter wraz z czasem trwania, a choćby potrafi wystawić długoletnie relacje na próbę. Bo nie da się udawać po 24 czy 30 godzinach wysiłku. Zostaje tylko to, co naprawdę jest w środku. Pojawiają się automatyczne reakcje, niemaskowane emocje, bolesna szczerość a momentami zwątpienie, w siebie i innych.

„Największym wyzwaniem wcale nie był dystans, tylko logistyka, zmęczenie, pogoda i brak wsparcia w momentach, kiedy każdy walczył przede wszystkim ze swoimi kryzysami. I wszyscy mieliśmy do tego prawo. Paradoksalnie właśnie ta chwilowa samotność pomagała mi najbardziej, bo zrozumiałam, iż potrafię udźwignąć znacznie więcej, niż wcześniej myślałam. I wiesz… to mnie motywowało, aż do samej mety.” – tak Karolina Kempa z ekipy TUO skomentowała swój debiut w Border to Hel.

Dla TUO jak wielu innych ekip, noc oraz kumulacja zmęczenia po kilkunastu godzinach
wyścigu to moment pierwszego poważnego sprawdzianu: fizycznego jak i mentalnego.

Dla wielu właśnie dlatego Border to Hel staje się czymś więcej niż sportowym wyzwaniem. To podróż w głąb siebie i chociaż to tylko dwa dni, potrafią udzielić lekcji, która zostaje z nami na dłużej.

Druga strona to…czysta euforia biegania.

Paradoksalnie, obok cierpienia Border to Hel oferuje biegaczom również ogrom pozytywnych emocji i czystą euforia z biegu, w którym niekoniecznie liczy się czas, a zawsze liczą się ludzie.

Wschód słońca oglądany po nieprzespanej nocy. Puste drogi przecinające mazurskie pola. Chłodne powietrze o świcie. Cisza, którą przerywa tylko oddech biegacza i szum kół roweru.

To chwile, których nie da się odtworzyć podczas zwykłego treningu. Wspomnienia które mam w głowie i które ciężko przelać mi na papier. Być może dlatego była to moja druga edycja i pomimo ogromnego wysiłku i zmęczenia, będą kolejne. Rekordziści wracają co roku..od kilku lat. O emocjach rozmawiałem też Ulą Tokarską z ekipy DOMINO, która na starcie Border to Hel stanęła, tak jak ja, po raz drugi:

„W BTH najbardziej zaskoczyła mnie skala emocji, jakie potrafi wywołać ten bieg. Myślałam, iż najtrudniejsze będą kolejne kilometry, a tymczasem największym odkryciem było to, jak ogromną siłę daje zespół i wzajemne wsparcie. BTH pokazuje, jak wiele można z siebie wykrzesać mimo braku snu, narastającego zmęczenia i monotonii, gdy przez długie godziny walczy się nie tylko dla siebie, ale też dla ludzi obok. To doświadczenie zostaje w głowie na długo i sprawia, iż od razu myślisz o powrocie na start.”

Rozmowy przeprowadzone przez te kilka dni prowadzą mnie do jednego wniosku. Border to Hel przypomina, dlaczego tak wiele osób zakochuje się w bieganiu. Nie tylko dla wyników, medali czy rekordów. Czasami chodzi o bieganie w swojej najbardziej surowej formie i endorfinach, które pojawiają się zaraz po, i natychmiastowo mogą być dzielone z otoczeniem, które nas rozumie, motywuje i wspiera.

Czy meta na Helu to koniec?

To oczywiście naiwnie retoryczne pytanie, bo mam nadzieję, iż żadna meta nim nie jest. choćby o ile rzucimy buty w kąt na dłuższy czas i oddamy się zasłużonej regeneracji, zostają z nami wspomnienia, przemyślenia i wielokrotnie lekcje, które przenosimy w inne obszary naszej codzienności.

Na pytanie czym sztafeta Border to Hel jest z perspektywy upływających dni, Kuba Ormiański z drużyny Sticky Runners odpowiedział mi:

„Border to Hel to paradoksalnie – bo ta odpowiedź nie będzie o bieganiu. Dla mnie to chyba najbardziej zacieśnienie więzów z ludźmi, z którymi spędziłem czas. Przed startem pomyślałem sobie, iż po powrocie albo będziemy jeszcze lepszymi przyjaciółmi, albo już się do siebie nie odezwiemy. Teraz, trzy tygodnie później, grupa Sticky Runners na WhatsAppie jest bardziej aktywna niż wszystkie inne w moim telefonie.”

A bardziej przyziemnie? Dla wszystkich finiszerów weekend na Helu to okazja do spędzenia dwóch dni w otoczeniu fantastycznej społeczności. Czasu do rozmów, słodkiego nic-nierobienia i uzupełniania kalorii zostawionych na trasie. To najpiękniejsza nagroda za sam bieg jak i cały okres przygotowań, bo rzadko kiedy na jednym kempingu zbiera się 200 osób, którzy świadomie zdecydowali się na udział w 475-cio kilometrowej sztafecie, prawda?

To co, do zobaczenia za rok?

Border to Hel v9 – 2026 [Fot główne: